Στην λεκτική ικανότητα, συναντάμε ασκήσεις στις οποίες πρέπει να εξετάσουμε τη σχέση αιτίας και αποτελέσματος μεταξύ δύο δηλώσεων.

Δίνονται δύο προτάσεις (Δήλωση Ι και Δήλωση ΙΙ) και ζητείται να εντοπιστεί αν η μία είναι αιτία της άλλης, αν είναι αποτέλεσμα, αν είναι ανεξάρτητες ή αν προκύπτουν και οι δύο από μια κοινή αιτία.

Η διαδικασία επίλυσης περιλαμβάνει:

1. Εξετάζουμε κάθε δήλωση ξεχωριστά και ελέγχουμε αν έχουν λογική σύνδεση.
2. Αν η μία χρονικά ή λογικά προηγείται και μπορεί να προκαλέσει την άλλη, τότε αυτή είναι η αιτία και η άλλη το αποτέλεσμα.
3. Αν η μία εξηγεί την άλλη αλλά με αντίστροφη φορά, τότε έχουμε αντιστροφή αιτίας–αποτελέσματος.
4. Αν δεν υπάρχει λογική σύνδεση, είναι ανεξάρτητες αιτίες ή αποτελέσματα.
5. Αν προκύπτουν και οι δύο από κάποιο τρίτο γεγονός, τότε μιλάμε για κοινή αιτία.

Λυμένα Παραδείγματα

Παράδειγμα 1
Δήλωση Ι: Η έντονη βροχόπτωση προκάλεσε πλημμύρες στην πόλη.
Δήλωση ΙΙ: Τα υπόγεια σπιτιών γέμισαν νερά.
Απάντηση: Η Ι είναι η αιτία και η ΙΙ είναι το αποτέλεσμα (Α).

Παράδειγμα 2
Δήλωση Ι: Το σχολείο ακύρωσε την εκδρομή λόγω κακοκαιρίας.
Δήλωση ΙΙ: Η εκδρομή δεν πραγματοποιήθηκε.
Απάντηση: Η Ι είναι η αιτία και η ΙΙ είναι το αποτέλεσμα (Α).

Παράδειγμα 3
Δήλωση Ι: Η κυβέρνηση μείωσε τη φορολογία στα καύσιμα.
Δήλωση ΙΙ: Οι τιμές της βενζίνης μειώθηκαν.
Απάντηση: Η Ι είναι η αιτία και η ΙΙ είναι το αποτέλεσμα (Α).

Παράδειγμα 4
Δήλωση Ι: Οι μαθητές πήγαν εκδρομή στο μουσείο.
Δήλωση ΙΙ: Οι μαθητές παρακολούθησαν έκθεση ζωγραφικής.
Απάντηση: Η Ι είναι η αιτία και η ΙΙ το αποτέλεσμα (Α).

Παράδειγμα 5
Δήλωση Ι: Οι εργαζόμενοι έκαναν απεργία.
Δήλωση ΙΙ: Η παραγωγή στο εργοστάσιο σταμάτησε.
Απάντηση: Η Ι είναι η αιτία και η ΙΙ το αποτέλεσμα (Α).

Παράδειγμα 6
Δήλωση Ι: Η θερμοκρασία έπεσε κάτω από το μηδέν.
Δήλωση ΙΙ: Το νερό στις βρύσες πάγωσε.
Απάντηση: Η Ι είναι η αιτία και η ΙΙ το αποτέλεσμα (Α).

Παράδειγμα 7
Δήλωση Ι: Το κατάστημα πρόσφερε μεγάλες εκπτώσεις.
Δήλωση ΙΙ: Ο τζίρος του καταστήματος αυξήθηκε.
Απάντηση: Η Ι είναι η αιτία και η ΙΙ το αποτέλεσμα (Α).

Παράδειγμα 8
Δήλωση Ι: Ο δρόμος ήταν ολισθηρός λόγω βροχής.
Δήλωση ΙΙ: Ένα αυτοκίνητο γλίστρησε και τράκαρε.
Απάντηση: Η Ι είναι η αιτία και η ΙΙ το αποτέλεσμα (Α).

Παράδειγμα 9
Δήλωση Ι: Το εργοστάσιο αγόρασε καινούριες μηχανές.
Δήλωση ΙΙ: Η παραγωγή αυξήθηκε.
Απάντηση: Η Ι είναι η αιτία και η ΙΙ το αποτέλεσμα (Α).

Παράδειγμα 10
Δήλωση Ι: Η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε διεθνώς.
Δήλωση ΙΙ: Το κόστος μεταφορών αυξήθηκε.
Απάντηση: Η Ι είναι η αιτία και η ΙΙ το αποτέλεσμα (Α).

Παράδειγμα 11
Δήλωση Ι: Η Μαρία πέρασε τις εξετάσεις.
Δήλωση ΙΙ: Η Μαρία διάβαζε συστηματικά όλο το χρόνο.
Απάντηση: Η ΙΙ είναι η αιτία και η Ι είναι το αποτέλεσμα (Β).

Παράδειγμα 12
Δήλωση Ι: Ο ποταμός πλημμύρισε.
Δήλωση ΙΙ: Έβρεξε έντονα επί τρεις μέρες.
Απάντηση: Η ΙΙ είναι η αιτία και η Ι είναι το αποτέλεσμα (Β).

Παράδειγμα 13
Δήλωση Ι: Ο Γιώργος πήρε προαγωγή.
Δήλωση ΙΙ: Ο Γιώργος εργάστηκε σκληρά.
Απάντηση: Η ΙΙ είναι η αιτία και η Ι είναι το αποτέλεσμα (Β).

Παράδειγμα 14
Δήλωση Ι: Η εταιρεία παρουσίασε αύξηση κερδών.
Δήλωση ΙΙ: Η εταιρεία έκανε επιτυχημένη καμπάνια διαφήμισης.
Απάντηση: Η ΙΙ είναι η αιτία και η Ι το αποτέλεσμα (Β).

Παράδειγμα 15
Δήλωση Ι: Ο δρόμος έκλεισε λόγω κατολίσθησης.
Δήλωση ΙΙ: Έβρεχε καταρρακτωδώς όλο το βράδυ.
Απάντηση: Η ΙΙ είναι η αιτία και η Ι το αποτέλεσμα (Β).

Παράδειγμα 16
Δήλωση Ι: Η Μαρία πήρε υποτροφία.
Δήλωση ΙΙ: Η Μαρία είχε άριστες επιδόσεις.
Απάντηση: Η ΙΙ είναι η αιτία και η Ι το αποτέλεσμα (Β).

Παράδειγμα 17
Δήλωση Ι: Οι τιμές των εισαγόμενων προϊόντων αυξήθηκαν.
Δήλωση ΙΙ: Η ισοτιμία του ευρώ έπεσε.
Απάντηση: Η ΙΙ είναι η αιτία και η Ι το αποτέλεσμα (Β).

Παράδειγμα 18
Δήλωση Ι: Το δάσος καταστράφηκε.
Δήλωση ΙΙ: Ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά.
Απάντηση: Η ΙΙ είναι η αιτία και η Ι το αποτέλεσμα (Β).

Παράδειγμα 19
Δήλωση Ι: Οι πωλήσεις παγωτών αυξήθηκαν.
Δήλωση ΙΙ: Το καλοκαίρι ήταν ιδιαίτερα θερμό.
Απάντηση: Η ΙΙ είναι η αιτία και η Ι το αποτέλεσμα (Β).

Παράδειγμα 20
Δήλωση Ι: Η πόλη είχε κυκλοφοριακό χάος.
Δήλωση ΙΙ: Οι δημόσιες συγκοινωνίες έκαναν απεργία.
Απάντηση: Η ΙΙ είναι η αιτία και η Ι το αποτέλεσμα (Β).

Παράδειγμα 21
Δήλωση Ι: Ο Κώστας πήγε στο σούπερ μάρκετ.
Δήλωση ΙΙ: Η Μαρία μαγείρεψε φαγητό.
Απάντηση: Ανεξάρτητες αιτίες (Γ).

Παράδειγμα 22
Δήλωση Ι: Έβρεχε στην Αθήνα.
Δήλωση ΙΙ: Οι τιμές των μετοχών έπεσαν στο χρηματιστήριο.
Απάντηση: Ανεξάρτητες αιτίες (Γ).

Παράδειγμα 23
Δήλωση Ι: Ο Πέτρος πήγε σινεμά.
Δήλωση ΙΙ: Η Ελένη πήγε για τρέξιμο.
Απάντηση: Ανεξάρτητες αιτίες (Γ).

Παράδειγμα 24
Δήλωση Ι: Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε.
Δήλωση ΙΙ: Η θερμοκρασία έπεσε κατακόρυφα.
Απάντηση: Και οι δύο είναι αποτελέσματα κοινής αιτίας (Ε) — ο χειμώνας έγινε πιο ψυχρός.

Παράδειγμα 25
Δήλωση Ι: Αυξήθηκαν τα κρούσματα γρίπης.
Δήλωση ΙΙ: Αυξήθηκαν οι πωλήσεις φαρμάκων για το κρυολόγημα.
Απάντηση: Και οι δύο είναι αποτελέσματα κοινής αιτίας (Ε) — έξαρση ιώσεων.