1. Τι είναι η “ικανότητα διαχείρισης κρίσεων”

Η ικανότητα διαχείρισης κρίσεων είναι το σύνολο των δεξιοτήτων, γνώσεων και στάσεων που επιτρέπουν σε ένα πρόσωπο ή οργανισμό να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε απρόβλεπτες, επείγουσες και συχνά επικίνδυνες καταστάσεις, περιορίζοντας τις αρνητικές συνέπειες και αποκαθιστώντας την ομαλότητα.

2. Θεωρητικό πλαίσιο

Στη διεθνή βιβλιογραφία, η αξιολόγηση βασίζεται σε τέσσερις φάσεις κρίσης:

1. Πρόληψη – Αναγνώριση πιθανών κινδύνων, σχεδιασμός και ετοιμότητα.
2. Ετοιμότητα – Δημιουργία σχεδίων, εκπαίδευση προσωπικού, προσομοιώσεις.
3. Αντίδραση – Λήψη αποφάσεων γρήγορα και αποτελεσματικά υπό πίεση.
4. Αποκατάσταση – Επαναφορά λειτουργιών, ανάλυση σφαλμάτων, βελτίωση διαδικασιών.

Η αξιολόγηση γίνεται με κριτήρια όπως:

• Ταχύτητα και ακρίβεια λήψης αποφάσεων.
• Τήρηση νομιμότητας και διαδικασιών.
• Αποτελεσματική επικοινωνία με το κοινό και τους εμπλεκόμενους φορείς.
• Συντονισμός πόρων και ανθρώπινου δυναμικού.
• Ανθεκτικότητα (ικανότητα συνέχισης λειτουργιών).

3. Κυπριακό νομικό πλαίσιο

α. Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας

• Θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες (Μέρος II) — ακόμη και σε κρίση, δεν παραβιάζονται αυθαίρετα.
• Άρθρο 43(2) — δυνατότητα έκδοσης κανονισμών για ειδικά, τοπικά ή επείγοντα θέματα, με σεβασμό στο Σύνταγμα.
• Αρχή της διάκρισης εξουσιών και της νομιμότητας σε κάθε διοικητική ενέργεια.

β. Περί Γενικών Αρχών Διοικητικού Δικαίου Νόμος

• Αιτιολόγηση κάθε διοικητικής απόφασης.
• Αναλογικότητα μέτρων — τα μέτρα κρίσης πρέπει να είναι κατάλληλα και όχι υπερβολικά.
• Αξιοκρατία και αντικειμενικότητα.
• Δικαίωμα προσφυγής των πολιτών.
• Καλή πίστη και ίση μεταχείριση.

γ. Οδηγός Συμπεριφοράς & Δεοντολογίας Δημοσίων Υπαλλήλων (2025)

• Επαγγελματισμός: ενεργείς με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον.
• Ακεραιότητα & διαφάνεια: ενημερώνεις ειλικρινά, αποφεύγεις παραπληροφόρηση.
• Λογοδοσία: δίνεις πλήρη αναφορά για τις ενέργειές σου.
• Συνεργασία: συντονίζεσαι με συναδέλφους και άλλες υπηρεσίες.

4. Μοντέλο αξιολόγησης

Η αξιολόγηση της ικανότητας γίνεται με ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια:

5. Ουσιαστική αρχή

Ακόμη και στην πιο σοβαρή κρίση, η αποτελεσματικότητα δεν μετριέται μόνο με το “πόσο γρήγορα” αλλά και με το “πόσο νόμιμα, διαφανώς και ηθικά” έγιναν οι ενέργειες.