Η διαγραμματική ικανότητα είναι η ικανότητα αναγνώρισης οπτικών μοτίβων, συσχετίσεων και μετασχηματισμών. Στις εξετάσεις περιλαμβάνει σειρές σχημάτων, πίνακες μοτίβων, περιστροφές, συμμετρίες, μετακινήσεις, αλλαγές χρώματος ή σκίασης, προσθαφαιρέσεις στοιχείων, και συνδυασμούς όλων αυτών. Η επίλυση βασίζεται στην αναγνώριση του κανόνα που διέπει την αλλαγή από το ένα σχήμα στο επόμενο.

Για την αναγνώριση μοτίβων χρησιμοποιούνται οι εξής βασικές αρχές:

1. Παρακολούθηση αλλαγών σχήματος, μεγέθους, χρώματος ή σκίασης. Η μεταβολή μπορεί να είναι σταθερή (π.χ. μέγεθος μικραίνει κάθε φορά κατά ένα βήμα) ή κυκλική (π.χ. χρώματα αλλάζουν με σειρά κόκκινο–μπλε–πράσινο και επαναλαμβάνονται).
2. Παρακολούθηση μετατοπίσεων θέσης. Το στοιχείο μπορεί να κινείται δεξιά, αριστερά, πάνω, κάτω ή διαγώνια. Αν φτάσει στο άκρο, μπορεί να επανεμφανιστεί από την αντίθετη πλευρά (κυκλική κίνηση).
3. Έλεγχος περιστροφής. Σχήματα μπορεί να περιστρέφονται κατά σταθερές γωνίες $90^\circ$, $180^\circ$ ή $270^\circ$. Η φορά μπορεί να είναι δεξιόστροφη ή αριστερόστροφη.
4. Έλεγχος συμμετρίας. Το σχήμα μπορεί να γίνεται κατοπτρικό ως προς κατακόρυφο ή οριζόντιο άξονα ή και διαγώνιο.
5. Καταμέτρηση στοιχείων. Το πλήθος πλευρών, κορυφών, εσωτερικών γραμμών ή σημείων μπορεί να αυξάνεται ή να μειώνεται. Η ακολουθία αυτή μπορεί να είναι αριθμητική, γεωμετρική ή πιο σύνθετη.
6. Σύνθεση και αποσύνθεση σχημάτων. Σε κάποιες ακολουθίες, το επόμενο σχήμα προκύπτει από την ένωση ή την τομή των προηγούμενων.
7. Συνδυασμός κανόνων. Συχνά οι αλλαγές αφορούν δύο ή περισσότερα χαρακτηριστικά ταυτόχρονα (π.χ. το σχήμα περιστρέφεται και αλλάζει χρώμα ενώ προστίθεται ένα στοιχείο).
8. Αναγνώριση λογικής πλέγματος. Σε πίνακες 3×3 ή 4×4, κάθε σειρά και κάθε στήλη υπακούει στον ίδιο κανόνα. Το κενό κελί συμπληρώνεται ακολουθώντας τον κανόνα της σειράς και της στήλης του.
9. Κωδικοποίηση σχημάτων. Μπορείς να αποδώσεις γράμματα ή αριθμούς σε σχήματα και να εντοπίσεις αριθμητικό ή αλφαβητικό μοτίβο.
10. Αποκλεισμός επιλογών. Αν ο κανόνας είναι πολύπλοκος, μπορεί να αρκεί να ελέγξεις ένα μόνο χαρακτηριστικό (π.χ. φορά περιστροφής) για να αποκλείσεις τις λανθασμένες απαντήσεις.
11. Διαχείριση χρόνου. Σε ασκήσεις με χρονικό όριο, είναι προτιμότερο να αφήσεις μια δύσκολη και να συνεχίσεις με τις επόμενες, επιστρέφοντας αργότερα.
12. Παρατήρηση λεπτομερειών. Μικρές διαφορές στη θέση γραμμών, γωνιών ή σκίασης μπορεί να αποτελούν το βασικό μοτίβο.